Swoboda przepływu osób to jeden z czterech fundamentów wspólnego rynku Unii
Europejskiej. Pozostałe trzy to swoboda przepływu towarów, usług i kapitału.
Oczywiście obowiązuje wiele regulacji prawnych dotyczących przemieszczania się
mieszkańców Unii pomiędzy poszczególnymi krajami, szczególnie gdy związane jest
to z pracą.
Mimo że obywatele Unii Europejskiej mają prawo do
swobodnego przemieszczania się w jej granicach, według prawa unijnego
muszą oni zawsze dopełniać formalności związanych z pobytem w danym
państwie Unii, np. ubiegać się o kartę pobytu czy poddać się przepisom
meldunkowym. W zależności od kraju, w którym ma się zamiar przebywać,
formalności administracyjne mogą być bardzo zróżnicowane, z tym że,
według najnowszych dyrektyw unijnych, do końca 2006 r. ma zostać
zniesione wydawanie kart pobytu dla obywateli Unii chcących zamieszkać w
innym państwie na terenie obecnej "25". Według tej dyrektywy, na pobyt
nie dłuższy niż 3 miesiące będzie wymagać się wyłącznie ważnego
dokumentu tożsamości, a w przypadku pobytu dłuższego niż 3 miesiące
obowiązek posiadania karty pobytu będzie zastąpiony przez obowiązek
wpisu (rejestracji) w ewidencji ludności w miejscu pobytu. Rejestracja
ta powinna być potwierdzona przez zaświadczenie, wydawane od ręki.